Oververantwoordelijkheid gaat dieper dan geen nee kunnen zeggen
Oververantwoordelijkheid klinkt misschien als iets positiefs. Je bent betrokken, betrouwbaar en ziet snel wat nodig is. Maar als je je voortdurend verantwoordleijk voelt voor hoe het met anderen gaat, kan dat je veel energie kosten.
Ik weet nog hoe vanzelfsprekend het voor mij was om overal op in te springen. Als iets bleef liggen, pakte ik het wel op. Als iemand het druk had, hielp ik mee. En als iets sneller of beter kon, deed ik het liever zelf. Dan was het tenminste geregeld. Ondertussen werd mijn eigen lijst alleen maar langer.
Toch voelde het nooit alsof ik een keuze had. Het leek gewoon logisch om het te doen.
Pas veel later ontdekte ik dat het helemaal niet ging over nee zeggen. Het ging over een oude ingesleten gewoonte waarin ik me verantwoordelijk voelde voor veel meer dan eigenlijk van mij was. Dat kostte me veel energie.
Nu weet ik dat het ook anders kan.
Wat mij opvalt, is dat ik ditzelfde patroon vrijwel dagelijks terugzie bij de vrouwen die ik begeleid. Ze werken structureel meer uren dan waravoor ze zijn aangenomen. Ze nemen hun werk mee naar huis, voelen zich verantwoordelijk voor collega’s, cliënten of hun team en vinden het moeilijk om iets los te laten. Ze denken vaak dat ze gewoon beter hun grenzen moeten aangeven.
Sommigen hebben al een assertiviteitstraining gevolgd of gesprekken gehad met een coach op het werk. Dat kan zeker helpen om bewuster te worden van je gedrag. Maar vaak merken ze dat ze na verloop van tijd toch weer in dezelfde patronen terechtkomen.
Dat is niet zo vreemd. Als je al van jongs af aan hebt geleerd om verantwoordelijkheid te nemen voor hoe het met anderen gaat, dan verander je dat niet alleen met een nieuwe vaardigheid. Dan vraagt het om iets anders, onderzoeken waar dat patroon is ontstaan, de overtuigingen en emoties die eraan verbonden zijn loslaten en stap voor stap ervaren dat je kunt kiezen vanuit jezelf, in plaats van vanuit je verantwoordelijkheidsgevoel voor anderen.
Je merkt dat je hier al langer tegenaan loopt, weet dan dat je niet de enige bent. Jarenlang dacht ik dat dit nu eenmaal was wie ik was. Inmiddels weet ik dat het een oude gewoonte was die ik had aangeleerd. En oude gewoontes kun je veranderen.
Merk je dat je hier al langer tegenaan loopt en dat inzicht alleen je niet verder helpt? Dan nodig ik je uit voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we waar jouw patroon vandaan komt en wat jij nodig hebt om weer vanuit jezelf keuzes te maken.